04:48, Ngày 21/10/2017
     
 

Nghiên cứu lý luận

Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tự học môn âm nhạc cho sinh viên mầm non trường đại học Quảng Nam

08/08/2017 8:51 SA.   111 lượt xem

                                                                               Nguyễn Thị Hồng Hải [*]

 

 Trong xu thế hiện nay, hầu hết các trường đại học bắt đầu thay đổi phương thức đào tạo từ niên chế sang đào tạo theo hệ thống tín chỉ. Khi chuyển sang hình thức này, sinh viên không chỉ tiếp nhận kiến thức từ giảng viên một cách thụ động mà còn phải biết cách tự học; tự nghiên cứu. Tại trường Đại học Quảng Nam, việc đào tạo theo hình thức tín chỉ còn khá mới mẻ, sinh viên chưa có ý thức và phương thức tự học một cách đúng đắn. Đối với môn âm nhạc, việc tự học và rèn luyện các kỹ năng ngoài giờ học trên lớp là một điều cần thiết. Chính vì thế, bài viết này đề cập đến thực trạng việc tự học môn âm nhạc, từ đó đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tự học môn âm nhạc của sinh viên Mầm non tại trường Đại học Quảng Nam.

1.   Đặt vấn đề

Dạy và học là quá trình trao đổi tương tác giữa người dạy và người học. Giảng viên là người đóng vai trò truyền đạt kiến thức và sinh viên là đối tượng lĩnh hội tri thức. Khi nhà trường chuyển hình thức đào tạo từ niên chế sang đào tạo theo hình thức tín chỉ, sinh viên cần tăng cường hoạt động tự học tự nghiên cứu. Chính vì thế, đòi hỏi người giảng viên cần có những phương pháp dạy học đổi mới và sáng tạo. Trong quá trình giảng dạy, chúng tôi nhận thấy sinh viên học một cách thụ động, nghe giảng và ghi chép một cách  máy móc, chưa có những phương pháp tự nghiên cứu, tự luyện tập. Trong dạy học theo hình thức tín chỉ, cần nhận thức rõ việc lấy người học làm trung tâm, giảng viên không chỉ đóng vai trò truyền đạt kiến thức mà cần tăng cường gợi mở, hướng dẫn, cố vấn các phương pháp tự học cho sinh viên.

Trong chương trình giáo dục cho trẻ mầm non, giáo dục âm nhạc đóng một vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển về đạo đức, thể chất, thẩm mỹ, trí tuệ. Bên cạnh đó, giúp trẻ phát triển tai nghe và khả năng cảm thụ âm nhạc. Chính vì thế, người giáo viên mầm non cần được trang bị đầy đủ kiến thức cũng như các kỹ năng âm nhạc nhằm phục vụ tốt việc giáo dục âm nhạc cho trẻ mầm non sau khi ra trường. Môn âm nhạc đào tạo cho sinh viên ngành giáo dục mầm non có các phân môn lý thuyết như Nhạc lý, phương pháp dạy học và các phân môn thực hành như đàn, hát…Phần lớn, khả năng về âm nhạc của sinh viên còn hạn chế, việc tiếp cận với âm nhạc còn mới mẻ nên việc học gặp nhiều khó khăn, kết quả học tập chưa cao, sinh viên chưa có những phương pháp học tập đúng đắn. Do đó, để đưa ra một số phương pháp tự học, tự nghiên cứu khi học các phân môn âm nhạc cho sinh viên mầm non nhằm nâng cao chất lượng  và hiệu quả học tập. Với kinh nghiệm giảng dạy của cá nhân, chúng tôi đưa ra một số giải pháp nhằm giúp sinh viên tự học, tự rèn luyện môn âm nhạc đạt hiệu quả cao hơn khi học môn âm nhạc.

2.   Nội dung

2.1.   Đối với các phân môn lý thuyết

Chuẩn bị và nghiên cứu tài liệu

Đối với sinh viên trình độ đại học, việc đọc sách không chỉ là nhu cầu hứng thú mà còn là một nhiệm vụ tất yếu. Chuẩn bị các tài liệu liên quan đến môn học và đọc giáo trình, nghiên cứu những vấn đề trong các tài liệu liên quan là công việc chính của mỗi sinh viên. Trong quá trình học, các phân môn lý thuyết về âm nhạc, trước khi lên lớp học bài mới, giảng viên cần gợi ý, đưa ra một số vấn đề trong nội dung bài giảng, yêu cầu sinh viên nghiên cứu tài liệu chuẩn bị các câu trả lời hoặc giải quyết các vấn đề mà giảng viên giao nhiệm vụ ở bài học tiết trước theo hình thức cá nhân hoặc hình thức nhóm. Chính vì thế, để đảm bảo cho việc tự học, tự nghiên cứu một cách hiệu quả, sinh viên cần lưu ý một số phương thức sau: Chọn lựa tài liệu phù hợp với nội dung bài học; xác định mục đích đọc tài liệu; khi nghiên cứu tài liệu, sinh viên cần hệ thống kiến thức theo hệ thống câu hỏi, những vấn đề đặt ra và xây dựng nội dung bài học; sưu tầm các tài liệu tham khảo, thông tin trên các phương tiện phù hợp với nội dung bài học.

                   Như vậy, khi tiến hành bài học trên lớp, giảng viên và sinh viên sẽ cùng làm việc, trao đổi kiến thức giữa giảng viên với sinh viên, giữa sinh viên với nhau… tránh trường hợp giảng viên độc thoại và sinh viên tiếp nhận kiến thức một cách máy móc.

Phương pháp nghe giảng và ghi chép

              Qua thực tế giảng dạy, chúng tôi nhận thấy sinh viên còn nhiều lúng túng khi vừa nghe giảng và vừa ghi chép, sinh viên chưa có nhiều kỹ năng tích hợp giữa nghe và ghi nên việc tiếp thu bài học còn chậm. Nhiều em không biết hệ thống kiến thức bài ghi mà nghe gì ghi nấy hoặc ghi không kịp. Do đó, để sinh viên có thể vừa nghe giảng đồng thời ghi chép bài học một cách khoa học, sinh viên cần rèn luyện một số kỹ năng sau:

              Thứ nhất, kỹ năng nghe giảng: Để tiếp thu bài giảng một cách tối ưu, sinh viên cần tìm hiểu phần đề cương chi tiết học phần để nắm được chương trình môn học. Chú ý tập trung ghi nhớ những vấn đề cơ bản ở mỗi chương, mỗi bài học, thâu tóm các vấn đề trọng tâm cần khai thác. Khi nghe giảng bài, sinh viên cần có sự trao đổi thông tin với giảng viên những vấn đề chưa hiểu, tránh trường hợp nghe mà không ghi nhớ kiến thức một cách khoa học.

              Thứ hai, kỹ năng ghi chép: Nghe giảng và ghi chép là hai hoạt động tiến hành song song nhau. Khi nghe giảng, sinh viên cần ghi chép thông tin một cách kịp thời, tránh trường hợp nghe giảng hết rồi mới ghi hoặc chỉ ghi đề mục của bài học. Cần ghi chép những nội dung trọng tâm, những ví dụ minh họa hoặc những thông tin giảng viên giảng bài trên lớp…một cách logic và khoa học, mỗi người có một cách ghi khác nhau, tùy thuộc vào cách hệ thống hóa bài học và sự vận dụng linh hoạt khi  ghi chép .

              Thứ ba, xem lại và chỉnh lý bài ghi: Để hệ thống kiến thức bài học theo trình tự sau khi học xong môn học, sinh viên cần ghi mốc thời gian học tập trên lớp, nội dung bài ghi cần được kiểm tra và  những vấn đề chưa rõ có thể trao đổi trực tiếp với giảng viên trước khi thi. Sau mỗi bài học, cần vận dụng kiến thức lý thuyết để giải quyết các dạng các bài tập nhằm củng cố kiến thức và ghi nhớ lâu hơn.

              Lưu trữ hồ sơ học tập

              Trong suốt quá trình học tập, nhằm hệ thống toàn bộ kiến thức ở từng chương, từng bài của môn học, sinh viên cần lưu trữ hồ sơ học tập một cách khoa học. Để tạo điều kiện cho sinh viên thiết lập hồ sơ học tập, giảng viên cần cung cấp đầy đủ đề cương chi tiết môn học, giáo trình, xây dựng hệ thống ngân hàng câu hỏi và đáp án, lịch trình học tập. Qua đó, sau khi kết thúc môn học, sinh viên có thể dựa vào hồ sơ học tập để tự nghiên cứu và ôn tập nội dung bài học. Kế hoạch học tập của sinh viên cần phải thực tế và linh hoạt nhằm giúp các em tự quản lý các tài liệu học tập một cách khoa học.

2.2.   Đối với các phân môn thực hành

Việc học các phân môn thực hành như đàn, hát, ngoài giờ học trên lớp, sinh viên cần tăng cường luyện tập nhằm trau dồi kỹ năng. Chính vì vậy, nhằm giúp cho sinh viên có những phương thức tập luyện đúng đắn và hiệu quả sau giờ học, chúng tôi xin đưa ra một số giải pháp sau:

              Một là, giảng viên cần hướng dẫn chi tiết phương pháp luyện tập cho từng môn học. Sau mỗi giờ học, giảng viên giao nhiệm vụ phù hợp với năng lực học tập và yêu cầu sinh viên tự luyện tập; thường xuyên kiểm tra tiến độ tập luyện ở giờ học sau.

              Hai là, sinh viên cần nắm vững cách thức luyện tập của từng môn học ở trên lớp, mạnh dạn trao đổi với giảng viên khi chưa hiểu bài.

              Ba là, thường xuyên luyện tập sau mỗi giờ học nhằm nâng cao kỹ năng thực hành ở môn đàn và hát, tiến hành hoạt động theo nhóm để tạo sự hứng khởi và hỗ trợ tương tác nhau trong tập luyện.

              Bốn là, mỗi sinh viên cần chú trọng đến vai trò và nhiệm vụ học tập ở từng môn học, qua đó có ý thức học tập một cách nghiêm túc và đúng đắn.

              Kết luận

Vấn đề tự học, tự nghiên cứu có vai trò và ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường. Đối với môn âm nhạc, việc tự học, tự rèn luyện giúp sinh viên trau dồi kiến thức và kỹ năng một cách hiệu quả, sinh viên có thói quen độc lập trong suy nghĩ, không tiếp nhận kiến thức một cách máy móc và thụ động, tăng cường kỹ năng thực hành luyện tập. Qua đó, sinh viên có ý thức hơn trong hoạt động tự học, tự nghiên cứu. Trên đây là một vài kinh nghiệm của cá nhân nhằm góp phần nâng cao chất lượng tự học môn âm nhạc cho sinh viên mầm non tại trường Đại học Quảng Nam.

 

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bộ Giáo dục Đào tạo (2001), Phương pháp dạy học Âm nhạc, Nxb Giáo dục.

2.  Bộ giáo dục và đào tạo (2007), Quy chế đào tạo đại học và cao đẳng  theo hệ thống tín chỉ ban hành kèm theo quyết định số 43/QĐ-BGDĐT  ngày 15 tháng 8 năm 2017.

3. Nguyễn Cảnh Toàn (Chủ biên), Nguyễn Kỳ, Vũ Văn Tảo, Bùi Tưởng, (1998), Qúa trình dạy &tự học, NXBGD, Hà Nội.

4. Nguyễn Minh Toàn, Nguyễn Hoành Thông, Nguyễn Đắc Quỳnh (2000)  Âm nhạc và phương pháp dạy học, Nxb Giáo dục.

5. Thái Duy Tuyên (1998), Những vấn đề cơ bản giáo dục học hiện đại, NXBGD, Hà Nội.

 

____________________________

[*] Lớp Cao học k5– Chuyên ngành Lí luận và Phương pháp giảng dạy Âm nhạc.