VAI TRÒ CỦA VIỆC DẠY HỌC TROMBONE TENOR  CHO HỌC VIÊN TRUNG CẤP QUÂN NHẠC

Nguyễn Văn Hoàng

Học viên K22 – Chuyên ngành LL&PPDH Âm nhạc

 Trong đào tạo âm nhạc quân đội, dạy học kèn Trombone tenor cho học viên Trung cấp Quân nhạc giữ vai trò hết sức quan trọng, không chỉ ở phương diện hình thành kỹ năng chuyên môn mà còn ở việc phát triển toàn diện năng lực âm nhạc, tư duy nghề nghiệp, ý thức tổ chức kỷ luật và tinh thần trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ. Đây là những yếu tố có ý nghĩa quan trọng đối với việc đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực quân nhạc có chất lượng, phục vụ nghi lễ cho Đảng, Nhà nước, quân đội và các hoạt động biểu diễn nghệ thuật.

1. Phát triển năng lực diễn tấu kèn Trombone tenor và năng lực âm nhạc cho học viên

Dạy học kèn Trombone tenor giữ vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển năng lực diễn tấu kèn cho học viên Trung cấp Quân nhạc. Thông qua hệ thống bài tập kỹ thuật, gam, etude và các tiểu phẩm được xây dựng theo từng giai đoạn đào tạo, học viên được rèn luyện một cách có hệ thống từ những kỹ năng cơ bản như: tư thế cầm kèn, vị trí búp trên môi, kỹ thuật hơi thở, đánh lưỡi, sử dụng thế tay đến việc thực hiện các kỹ thuật diễn tấu như staccato, legato… và sử lý sắc thái âm nhạc. Quá trình luyện tập thường xuyên giúp học viên từng bước làm chủ hơi thở, kiểm soát âm thanh, giữ cao độ ổn định, phát âm rõ ràng và thể hiện đúng tính chất của tác phẩm. Nhờ vậy, năng lực biểu diễn kèn Trombone tenor của học viên được phát triển đáp ứng được yêu cầu mục tiêu đào tạo kèn Trombone tenor cho học viên Trung cấp Quân nhạc hiện nay.

Bên cạnh việc phát triển năng lực diễn tấu, dạy học kèn Trombone tenor còn góp phần quan trọng trong việc hình thành và phát triển năng lực âm nhạc toàn diện cho học viên. Trong quá trình học tập, học viên được trang bị các kiến thức cơ bản về cao độ, trường độ, tiết tấu, hòa thanh, hình thức âm nhạc và phong cách biểu diễn; đồng thời, được rèn luyện khả năng cảm thụ, phân tích và xử lý tác phẩm một cách chủ động. Việc thường xuyên luyện tập gam, etude và các tiểu phẩm không chỉ giúp học viên phát triển tư duy âm nhạc mà còn nâng cao khả năng lắng nghe, ghi nhớ và phản xạ âm thanh. Đây là nền tảng quan trọng để học viên không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, từng bước hoàn thiện năng lực biểu diễn và đáp ứng được yêu cầu của hoạt động quân nhạc trong thực tiễn.

2. Phát triển khả năng học và tự học cho học viên

Việc dạy học kèn Trombone tenor không chỉ nhằm truyền đạt kiến thức và kỹ năng mà còn hướng tới hình thành cho học viên phương pháp học tập khoa học và khả năng tự học, tự rèn luyện lâu dài. Đối với kèn Trombone tenor, để có được một kết quả học tập tốt, phụ thuộc rất lớn vào quá trình luyện tập cá nhân tự giác và tinh thần kỷ luật của người học. Thông qua sự hướng dẫn của giảng viên, học viên từng bước biết cách xây dựng kế hoạch luyện tập khoa học, hợp lý để đạt được mục tiêu của từng bài học và xa hơn là cả khóa học. Từ những kỹ thuật được giảng viên hướng dẫn, học viên biết tự kiểm soát và điều chỉnh hơi thở, khẩu hình môi, kỹ thuật thế tay, cũng như xử lý các vấn đề kỹ thuật nảy sinh trong quá trình luyện tập. Khả năng tự học được hình thành sẽ giúp học viên chủ động từ những kiến thức được giảng viên hướng dẫn, các em sẽ tiếp thu được kiến thức mới, nâng cao hiệu quả học tập và đáp ứng yêu cầu rèn luyện chuyên môn liên tục trong môi trường quân đội.

3. Phát triển năng lực hòa tấu trong dàn nhạc Quân nhạc và nghệ thuật Quân nhạc Việt Nam

Dạy học kèn Trombone tenor có vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển năng lực hòa tấu, đáp ứng yêu cầu chuyên môn của dàn nhạc quân nhạc. Khác với biểu diễn độc tấu, trong hòa tấu, mỗi học viên không chỉ thực hiện chính xác phần bè của mình mà còn phải biết lắng nghe, phối hợp và điều chỉnh cách diễn tấu để tạo nên sự thống nhất về cao độ, trường độ, tiết tấu, cường độ và sắc thái với các nhạc cụ khác trong dàn nhạc. Thông qua quá trình học tập và luyện tập hòa tấu, học viên từng bước hình thành khả năng phối hợp tập thể, nâng cao ý thức trách nhiệm đối với tập thể và rèn luyện tính kỷ luật, những phẩm chất đặc trưng của người quân nhân hoạt động trong môi trường quân đội.

Ngoài việc phát triển năng lực hòa tấu, dạy học kèn Trombone tenor còn góp phần bồi dưỡng năng lực nghệ thuật, đáp ứng yêu cầu xây dựng và phát triển nghệ thuật quân nhạc Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. Trong quá trình học tập, học viên được tiếp cận với các tác phẩm hành khúc quân đội, nhạc lễ, nhạc nghi thức và các tác phẩm giao hưởng cho dàn nhạc kèn, cũng như những tác phẩm mang âm hưởng dân tộc và cách mạng. Qua đó, học viên từng bước hình thành khả năng cảm thụ, phân tích và thể hiện đúng phong cách, nội dung tư tưởng và giá trị nghệ thuật của từng tác phẩm. Đồng thời, việc rèn luyện thường xuyên trong môi trường dàn nhạc giúp học viên tích lũy kinh nghiệm thực tiễn, nâng cao tác phong nghề nghiệp, ý thức tổ chức kỷ luật và tinh thần phục vụ, đáp ứng yêu cầu biểu diễn trong các nghi lễ quân đội, các sự kiện chính trị, văn hóa và đối ngoại của Đảng, Nhà nước và Quân đội Nhân dân Việt Nam.

4. Rèn luyện phong cách của người chiến sĩ Quân đội Nhân dân Việt Nam

Dạy học kèn Trombone tenor không chỉ hướng tới mục tiêu phát triển năng lực chuyên môn mà còn góp phần quan trọng trong việc rèn luyện phong cách của người chiến sĩ Quân đội Nhân dân Việt Nam. Đặc thù của môi trường đào tạo quân nhạc là sự kết hợp giữa giáo dục nghệ thuật với giáo dục quân sự, vì vậy trong quá trình học tập, học viên vừa phải nâng cao trình độ chuyên môn, vừa phải rèn luyện bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, ý thức tổ chức kỷ luật và tác phong quân nhân. Thông qua việc chấp hành nghiêm túc kế hoạch học tập, chế độ luyện tập và các quy định của đơn vị, học viên từng bước hình thành tác phong làm việc khoa học, tính cẩn thận, kiên trì, tinh thần trách nhiệm và ý thức tự giác trong học tập cũng như thực hiện nhiệm vụ.

Ngoài ra, thông qua việc học tập và biểu diễn các tác phẩm hành khúc, nhạc lễ, nhạc nghi thức quân đội, các ca khúc cách mạng và những tác phẩm mang nội dung ca ngợi Đảng, Bác Hồ, quê hương, đất nước, Quân đội Nhân dân Việt Nam, học viên được bồi dưỡng lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, tinh thần yêu ngành, yêu nghề và ý thức trách nhiệm đối với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc. Quá trình đó góp phần xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt và động cơ nghề nghiệp đúng đắn, giúp học viên nhận thức rõ vai trò của người chiến sĩ – nghệ sĩ trong Quân đội Nhân dân Việt Nam.

5. Đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ nghi lễ cho Đảng, Nhà nước và quân đội

Dạy học kèn Trombone tenor còn có vai trò trong việc chuẩn bị nguồn nhân lực có đủ trình độ chuyên môn và phẩm chất nghề nghiệp để đáp ứng yêu cầu thực hiện các nhiệm vụ nghi lễ của Đảng, Nhà nước, quân đội và công an. Đặc thù của hoạt động quân nhạc không chỉ là biểu diễn nghệ thuật mà còn trực tiếp phục vụ các nghi lễ cấp Nhà nước, nghi lễ quân đội, công an, các sự kiện chính trị, ngoại giao, đối ngoại quốc phòng và các hoạt động kỷ niệm, tuyên truyền có ý nghĩa đặc biệt. Vì vậy, việc đào tạo học viên kèn Trombone tenor phải hướng tới mục tiêu hình thành năng lực biểu diễn chính xác, chuẩn mực và phù hợp với tính chất trang nghiêm của từng nhiệm vụ. Trong quá trình dạy học, học viên được rèn luyện khả năng thực hiện các tác phẩm hành khúc, quốc ca, nhạc lễ, nhạc nghi thức và các tác phẩm thường xuyên được sử dụng trong hoạt động quân nhạc. Đồng thời, việc luyện tập trong điều kiện mô phỏng hoặc tham gia phục vụ các nhiệm vụ nghi lễ thực tế giúp học viên làm quen với cường độ làm việc cao, môi trường biểu diễn ngoài trời, thời gian thực hiện kéo dài và những yêu cầu nghiêm ngặt về tác phong, điều lệnh và kỷ luật Quân đội, từ đó đáp ứng tốt được những yêu cầu và nhiệm vụ được giao.

KẾT LUẬN

Dạy học kèn Trombone tenor cho học viên Trung cấp Quân nhạc có vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển năng lực chuyên môn, năng lực âm nhạc và khả năng tự học, tự rèn luyện của học viên. Quá trình học tập và rèn luyện, học viên từng bước hoàn thiện kỹ thuật diễn tấu, nâng cao năng lực hòa tấu, khả năng thể hiện tác phẩm, đồng thời hình thành tác phong làm việc khoa học, ý thức tổ chức kỷ luật và tinh thần trách nhiệm của người quân nhân. Đồng thời, chuẩn bị cho học viên những năng lực cần thiết để tham gia hoạt động dàn nhạc Quân nhạc và thực hiện các nhiệm vụ nghi lễ của Đảng, Nhà nước và quân đội. Vì vậy, nâng cao chất lượng dạy học kèn Trombone tenor không chỉ đáp ứng mục tiêu đào tạo chuyên môn mà còn góp phần xây dựng đội ngũ chiến sĩ – nghệ sĩ quân nhạc có bản lĩnh, năng lực và phẩm chất đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình hiện nay.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Nguyễn Bá Dương (Chủ biên) (2025), Lịch sử Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội – 70 năm xây dựng, phát triển và trưởng thành, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội.
2. Nguyễn Viết Hạ (2011), Nâng cao chất lượng giảng dạy kèn Trombone tại Nhạc viện Hà Nội, Luận văn thạc sĩ Âm nhạc học, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, Hà Nội.
3. Lê Việt Hải (2021), Dạy học Saxophone cho học viên hệ trung cấp Quân nhạc Trường đại học Văn hóa và nghệ thuật Quân đội, Luận văn thạc sĩ, Trường ĐHSP Nghệ thuật TW, Hà Nội.
4. Đào Thị Mai (2010), Dàn quân nhạc Việt Nam và các tác phẩm viết cho Quân nhạc, Luận văn Thạc sĩ tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, Hà Nội.
5. Nguyễn Nam Thắng (2020), Giáo trình hòa tấu dàn nhạc Quân nhạc, Giáo trình nghiên cứu khoa học cấp cơ sở, Trường Đại học VHNT Quân đội, Hà Nội.